Ja, en meestal meer dan eens
Bij de meeste baby's verandert het haar in twee fasen. De eerste komt vroeg. Bij de geboorte is het haar meestal donker, en het is tijdelijk: het begint rond 1 maand uit te vallen, en rond 6 maanden komt het blijvende haar tevoorschijn. Dat nieuwe haar kan een heel andere kleur hebben.
De tweede verandering gaat trager. Licht haar wordt in de kindertijd vaak donkerder, en rond de puberteit nog eens. De kleur op 6 maanden zegt dus weinig over de kleur op 16 jaar.
De eerste maanden: uitvallen en teruggroeien
Bijna alle baby's verliezen in de eerste maanden een deel van hun haar, en soms al hun haar. De kinderdermatologen van de American Academy of Pediatrics noemen dat normaal en te verwachten, en het haar groeit terug.
Elke baby doet het op zijn eigen manier. Sommige baby's verliezen hun eerste haar langzaam, terwijl het blijvende haar al aan het komen is. Andere verliezen het snel en zijn een tijdje kaal.
Een kale plek achter op het hoofd komt ook vaak voor. Die ontstaat meestal doordat het hoofdje tijdens het slapen over de ondergrond wrijft, ook als de rest van het haar blijft zitten, en binnen een paar maanden groeit er nieuw haar over.
Omdat bijna elke baby haar verliest, hoef je daarvoor meestal niet naar een arts. Blijft het haar uitvallen of maak je je zorgen, praat er dan over met de arts van je baby, het consultatiebureau of Kind en Gezin.
Kindertijd en puberteit: het haar wordt vaak donkerder
MedlinePlus Genetics schrijft dat licht haar met de jaren vaak donkerder wordt, vooral bij mensen van Europese afkomst, en dat blonde kinderen als tiener vaak donkerder haar hebben. Onderzoekers denken dat sommige eiwitten die het haarpigment maken, actief worden naarmate kinderen groeien, misschien als reactie op de hormonale veranderingen rond de puberteit.
Een onderzoek bij 476 kinderen van 6 tot 13 jaar laat zien hoe vaak dat gebeurt. Van de kinderen die op 2 à 3 jaar blond waren, hadden er op het moment van het onderzoek ongeveer 7 op de 10 bruin haar. Zelfs een DNA-test die gemaakt is om haarkleur te voorspellen, zat er vaak naast: voor de meeste van deze kinderen voorspelde die nog altijd blond.
Hetzelfde onderzoek vond dat de DNA-test rood haar veel betrouwbaarder herkende dan blond of bruin. Rood hangt vooral af van één gen, MC1R, terwijl blond en bruin verschuiven terwijl kinderen groeien.
Wil je de veranderingen maand voor maand volgen, dan vertelt de leeftijdscalculator je precies hoe oud je baby is.
Wat de haarkleur bepaalt
Haarkleur komt van twee pigmenten. Eumelanine geeft zwart of bruin haar, feomelanine geeft rood haar. Welk soort en hoeveel van elk, wordt bepaald door veel genen, waarvan de meeste nog slecht begrepen worden. Een groot onderzoek bij Britse volwassenen koppelde blond haar aan meer dan 200 genetische varianten, en vond een vloeiende reeks van zwart via donker- en lichtbruin tot blond, in plaats van nette vakjes.
Wat de haarkleur van de ouders vertelt
Beide biologische ouders geven genen voor haarkleur door, en sommige daarvan blijven verborgen. Daarom werkt de haarkleurcalculator hierboven met kansen in plaats van zekerheden.
Hij gebruikt een eenvoudig model met twee genen: één gen voor donker of licht pigment, waarbij donker wint, en één gen, MC1R, voor rood, dat alleen zichtbaar wordt als een kind van beide ouders een rode versie krijgt. Het model beschrijft de kleur waar je kind waarschijnlijk naartoe groeit, niet de kleur op babyfoto's.
Een voorbeeld: voor twee ouders met donker haar zonder rood haar in een van beide families geeft het model ongeveer 91% zwart of bruin, 8% blond en 1% rood. Echte gezinnen verschillen, dus zie deze cijfers als een leuke schatting, niet als een genetische test.
Een woordje over rood haar
Rood haar werkt een beetje anders. Het hangt vooral af van MC1R. Eén kopie van MC1R met een verandering die het gen uitschakelt, kan rossig blond, kastanjerood of rood haar geven. Zijn beide kopieën uitgeschakeld, dan is het haar bijna altijd heel rood.
Omdat de rode versie ongemerkt kan worden doorgegeven door ouders zonder rood haar, kan een roodharige baby iedereen verrassen. Heeft een van jullie rood haar, bekijk dan een ouder met donker en een ouder met rood haar of twee ouders met rood haar. Komt er rood haar voor in een van beide families, vink dan in de calculator "Er komt rood haar voor in de familie" aan: dat verhoogt de geschatte kans.
Grijs haar is een ander verhaal
Grijs worden heeft niets met deze vroege veranderingen te maken. Bijna iedereen krijgt met de jaren grijs haar, wanneer de haarzakjes geen melanine meer kunnen maken. Wanneer dat gebeurt, is deels erfelijk en verschilt sterk van persoon tot persoon.