Zo wordt de conceptiedatum berekend
Verloskundigen en artsen rekenen een zwangerschap vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie, en een hele zwangerschap duurt 280 dagen (40 weken), van die dag tot de uitgerekende datum. De conceptie vindt alleen niet op die eerste dag plaats, maar rond de eisprong, die bij een gemiddelde cyclus van 28 dagen ongeveer 14 dagen later valt.
Daarom telt de calculator 266 dagen (38 weken) terug vanaf de uitgerekende datum om de meest waarschijnlijke dag van de conceptie te vinden. Het is dezelfde regel die de calculator voor de uitgerekende datum vooruit gebruikt: conceptiedatum plus 266 dagen geeft de uitgerekende datum.
Vul je in plaats daarvan een geboortedatum in, dan moet de calculator weten hoe lang de zwangerschap duurde. Hij begint bij de geboortedatum, gaat de zwangerschapsduur terug om de eerste dag van de laatste menstruatie te vinden en telt daar 14 dagen bij op. Laat je de duur op 40 weken staan, dan werkt een geboortedatum precies zoals een uitgerekende datum.
Een rekenvoorbeeld
Stel dat je uitgerekend bent op 8 oktober 2026. Tel je 266 dagen terug, dan kom je uit op 15 januari 2026: de meest waarschijnlijke conceptiedatum. De periode eromheen, twee dagen ervoor en twee dagen erna, loopt van 13 tot en met 17 januari.
Stel nu dat je baby op 17 september 2026 is geboren, met 37+0, drie weken voor die uitgerekende datum. Een zwangerschap van 37 weken is 259 dagen, dus de laatste menstruatie begon op 1 januari 2026, en de conceptie vond waarschijnlijk 14 dagen later plaats, weer op 15 januari. De vroege geboorte verandert niets aan het moment waarop de zwangerschap begon; de zwangerschap was alleen korter.
Wat de uitkomst betekent
De calculator geeft je drie dingen.
- De meest waarschijnlijke conceptiedatum. Dat is de dag van de eisprong, wanneer eicel en zaadcel elkaar ontmoeten. De eicel leeft maar ongeveer een dag nadat hij is vrijgekomen, dus de bevruchting gebeurt op of heel dicht bij die dag.
- Een waarschijnlijke periode van vijf dagen, twee dagen voor en na de schatting. Niet iedereen heeft de eisprong precies op dag 14. De tijd van de eisprong tot de volgende menstruatie is vrij stabiel, maar de eerste helft van de cyclus verschilt van persoon tot persoon en van maand tot maand.
- De vruchtbare periode daarvoor. Zaadcellen kunnen een aantal dagen overleven, meestal tot vijf dagen, dus seks in de vijf dagen voor de eisprong kan nog tot een zwangerschap leiden. De seks die tot de conceptie leidde, kan dus een paar dagen voor de conceptiedatum zelf hebben plaatsgevonden.
Daarom vallen de dag van de conceptie en de dag van de seks die de zwangerschap in gang zette niet altijd samen, en kan niemand op basis van alleen een uitgerekende datum een van beide op één dag vastpinnen.
Hoe nauwkeurig het is
De uitkomst is maar zo nauwkeurig als de datum die je invult.
- Een uitgerekende datum van een vroege echo is het beste startpunt. Vroeg in de zwangerschap groeien baby's bijna allemaal even snel, dus een echo tussen ongeveer 8 en 14 weken, zoals de termijnecho, bepaalt de zwangerschapsduur tot op ongeveer 5 tot 7 dagen.
- Een uitgerekende datum op basis van alleen de laatste menstruatie gaat uit van een regelmatige cyclus van 28 dagen. Bij een langere of onregelmatige cyclus kan de eisprong dagen of zelfs weken later zijn geweest dan de calculator aanneemt.
- Een geboortedatum is precies, maar de zwangerschapsduur bij de geboorte doet ertoe. Die staat vaak in de papieren die je na de bevalling krijgt, meestal als weken plus dagen, bijvoorbeeld 38+2. Weet je hem niet, dan wordt meestal uitgegaan van 40 weken. De meeste baby's worden echter ergens tussen 37 en 42 weken geboren, dus de schatting kan dan een paar weken afwijken.
Na IVF is het tijdstip precies bekend, dus heb je geen schatting nodig: de conceptie is op papier de dag van de eicelpunctie en de bevruchting, en je kliniek heeft de data.
Wat deze calculator niet kan
Deze calculator geeft de schatting uit het leerboek, dezelfde die een verloskundige met een zwangerschapsdraaischijf zou maken. Hij kent je cyclusduur niet, weet niet wanneer je eisprong echt was en ook niet hoe de zwangerschap is gedateerd. Hij is niet nauwkeurig genoeg om twee data die een paar dagen uit elkaar liggen van elkaar te onderscheiden, dus gebruik hem nooit om een vraag over het vaderschap te beantwoorden of een meningsverschil te beslechten. Wil je de data van je eigen zwangerschap laten bevestigen, dan kan je verloskundige of arts je echo-uitslagen met je doornemen.